Skip to main content

Dla pacjenta

Środa z profilaktyką - Profilaktyka chorób nerek

17 marzec 2021

Logo środa z profilaktyką

 

Profilaktyka chorób nerek

 

Nerki

  • Nerki są niezwykle bogato ukrwione – w każdej minucie przepływa przez nie około 0,8—1,2 litra krwi.
  • Na przewlekłą chorobę nerek (PChN) cierpi 9,1 proc. światowej populacji. W Polsce odsetek ten sięga 11 proc. Obok chorób sercowo-naczyniowych, nadciśnienia tętniczego, otyłości i cukrzycy,
  • PChN wymieniana jest jako choroba cywilizacyjna XXI wieku. 20 tys. osób rocznie jest regularnie dializowanych, 5 proc. z nich otrzymuje kwalifikację do przeszczepu nerki.

 

CZY WIESZ

 

Czym są nerki?

Nerki to parzyste narządy układu moczowego. Znajdują się z tyłu jamy brzusznej, po obu stronach kręgosłupa, mają 10-12,5 cm długości i składają się z około 1 miliona nefronów (jednostek filtrujących).

Ich główne funkcje to:

  • usuwanie nadmiaru wody i zbędnych produktów przemiany materii z krwi, które są wydalane wraz z moczem;
  • wytwarzanie moczu i substancji, które regulują działanie wielu innych narządów: erytropoetyny (hormonu pobudzającego szpik kostny do
  • wytwarzania erytrocytów), aktywnej witaminy D (odpowiedzialnej za prawidłową gospodarkę wapniem i fosforem oraz prawidłowy stan kości), a także wielu innych substancji regulujących np. ciśnienie krwi.

Najczęstsze choroby nerek to:

  • zakażenie układu moczowego (ZUM);
  • kamica układu moczowego;
  • przewlekła choroba nerek (PChN).

 

Szczegółowy raport o PChN, przygotowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia, dostępny jest na stronie: https://zdrowedane.nfz.gov.pl

 

Niepokojące objawy

  • Zmiana częstotliwości oddawania i ilości produkowanego moczu.
  • Zmiany w moczu – np. pieniący się mocz czy krew w moczu.
  • Wysokie ciśnienie krwi, obrzęk wokół nóg, kostek lub oczu.
  • Ból w okolicy nerek (dolna część pleców).
  • Zmęczenie i znużenie, utrata apetytu, trudności ze snem.
  • Bóle głowy i trudności z koncentracją.
  • Świąd skóry, duszność, skurcze mięśni, mrowienie w palcach rąk i nóg.
  • Nudności i wymioty, nieświeży oddech i metaliczny posmak w ustach.

 

Czynniki ryzyka chorób nerek

  • Cukrzyca, otyłość.
  • Nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca.
  • Zaawansowana miażdżyca.
  • Choroby autoimmunologiczne.
  • Cewkowo-śródmiąższowe choroby nerek.
  • Ostre uszkodzenie nerek (AKI).
  • Palenie tytoniu, spożywanie alkoholu i innych używek.
  • Ekspozycja na metale ciężkie, związki nefrotoksyczne np. leki.
  • Płeć, wiek.
  • Uwarunkowania genetyczne.
  • Status socjoekonomiczny.

 

Wczesna diagnoza to większa szansa na wyleczenie lub lepszą jakość życia.

 

Profilaktyka chorób nerek

  • Zapobiegaj chorobom takim jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, otyłość.
  • Przyjmuj leki zgodnie z zaleceniami lekarza lub farmaceuty, koniecznie czytaj ulotki informacyjne.
  • Zdrowo się odżywiaj. Wybieraj świeże owoce, świeże lub mrożone warzywa, pieczywo pełnoziarniste oraz niskotłuszczowe lub beztłuszczowe produkty mleczne.
  • Zrezygnuj z potraw smażonych, na rzecz duszonych i pieczonych bez użycia tłuszczu zwierzęcego.
  • Ogranicz cukier, a sól zastąp ziołami.
  • Pij codziennie ok 1,5-2 litrów wody.
  • Bądź aktywny przez co najmniej 30 minut dziennie.
  • Kontroluj ilość snu. Idealny sen powinien trwać ok. 8 godzin.
  • Regularnie wykonuj badania krwi (kreatynina, mocznik, potas i hemoglobina) i moczu, w razie potrzeby badanie USG jamy brzusznej.

 

Darmowe plany żywieniowe dostępne są na www.diety.nfz.gov.pl a zestawy ćwiczeń na kanale YouTube Akademii NFZ.

 

PAMIĘTAJ! PIJ WODĘ

  • Odpowiednie nawodnienie to podstawa profilaktyki schorzeń nefrologicznych. Zdrowy człowiek powinien dziennie wypijać 1,5-2 litry płynów, a latem nawet 3 litry.
  • Do gaszenia pragnienia najlepiej wybierać czystą, niskozmineralizowaną wodę. Picie wody pomaga także zadbać o prawidłową wagę, dobrą kondycję skóry, włosów i paznokci.

 Źródło: Rzecznik prasowy