logo Środa z profilaktyką

 

Środa z profilaktyką - Profilaktyka cholesterolowa

 

Cholesterol statystycznie

  • Około 61% populacji w Polsce ma podwyższony poziom cholesterolu.
  • Wysoki poziom cholesterolu nie boli! Trzeba go kontrolować, bo stanowi ogromne zagrożenie dla życia i zdrowia.
  • Lekceważenie podwyższonego poziomu cholesterolu zwiększa ryzyko zawału serca i udaru mózgu oraz może skrócić życie o 20-30 lat.

 

CZY WIESZ

Czym jest cholesterol?

Cholesterol to substancja tłuszczowa obecna we wszystkich komórkach i krwi człowieka. Stanowi niezbędny składnik prawidłowego funkcjonowania organizmu. Większość cholesterolu obecnego w organizmie (75%) produkowana jest w wątrobie, tkankach i narządach. Pozostała część, czyli 25%, dostarczanajest wraz z pożywieniem.
Cholesterol występuje pod dwoma głównymi postaciami:

  • LDL (ang. low density lipoproteins) nazywany „złym” cholesterolem, odpowiedzialnyjest za zwężanie światła tętnic i rozwój miażdżycy;
  • HDL (ang. high density lipoproteins) określany jako „dobry” cholesterol, działa ochronnie na tętnice, zmniejszając rozwój miażdżycy.

 

Prawidłowy wynik lipidogramu we krwi:

  • stężenie cholesterolu całkowitego <5 mmol/l tj. <190 mg/dl;
  • stężenie cholesterolu LDL <3,0 mmol/l tj. <115 mg/dl;
  • stężenie cholesterolu HDL >1,2 mmol/l tj. >45 mg/dl u kobiet i >1,0 mmol/l tj. >40 mg/dl u mężczyzn.

 

Mężczyźni po 40. r.ż. i kobiety po 50. r.ż. (lub po menopauzie) bez chorób przewlekłych i obciążeń powinni badać profilaktycznie stężenie cholesterolu we krwi raz w roku.

 

Czynniki ryzyka

  • Wiek – wysoki poziom cholesterolu bardzo często diagnozowany jest u osób w wieku od 40 do 59 lat.
  • Czynniki genetyczne, przekazywane z pokolenia na pokolenie.
  • Nadmierna masa ciała.
  • Niewłaściwa dieta i nawyki żywieniowe, spożywanie dużej ilości tłuszczów zwierzęcych i cukru.
  • Brak aktywności fizycznej.
  • Palenie papierosów i nadużywanie alkoholu.

 

WYSOKI POZIOM CHOLESTEROLU MOŻE PROWADZIĆ DO UDARU I ZAWAŁU SERCA!

 

ABC profilaktyki cholesterolowej

  • Odżywiaj się zdrowo.
  • Bądź aktywny fizycznie. Systematyczny ruch może zmniejszyć stężenie „złego” cholesterolu LDL oraz zwiększyć stężenie „dobrego” cholesterolu HDL we krwi. Już po 3 miesiącach regularnych ćwiczeń poziom HDL podnosi się średnio o 7 %.
  • Wyeliminuj używki.

 

Zalecenia dietetyczne na obniżenie cholesterolu

  • Spożywaj 5 posiłków dziennie, w regularnych odstępach co 3-4 godz.
  • Zastąp tłuszcz zwierzęcy roślinnym, ogranicz spożycie smalcu, masła i śmietany, używaj oliwy z oliwek, oleju rzepakowego.
  • Ogranicz spożycie tłustego mięsa (tj. wieprzowina, tłusta wołowina, kaczka, gęsina).
  • Jedz ryby morskie, orzechy i awokado bogate w kwasy tłuszczowe omega-3.
  • Wyeliminuj z diety szkodliwe tłuszcze trans, obecne w margarynach, wyrobach cukierniczych, czekoladowych, zupach i sosach w proszku, żywności typu snack oraz fast food.
  • Zamiast smażenia wybieraj gotowanie na parze i pieczenie.
  • Ogranicz spożycie cukru, słodyczy. Cukry proste powodują wzrost syntezy szkodliwego cholesterolu LDL w wątrobie.
  • Zwiększ spożycie błonnika pokarmowego, który wspomaga wydalanie z organizmu nadmiaru tłuszczu.
  • Białe pieczywo zastąp pełnoziarnistym, postaw na kasze, razowy makaron i brązowy ryż oraz rośliny strączkowe, owoce tj. jabłka i gruszki jedz ze skórką.
  • Jajka jedz na miękko – płynne żółtko ma w sobie lizynę, która hamuje wzrost „złego” cholesterolu we krwi.
  • Sięgaj po siemię lniane, ostropest plamisty, czystek lekarski, nasiona chia, czosnek, cynamon i kumin – wspomagają utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi.

 

Lipidogram – sprawdź swój cholesterol

Lipidogram – profil lipidowy - odzwierciedla stan gospodarki lipidowej organizmu, w tym przebieg metabolizmu lipoprotein i cholesterolu.
To badanie próbki krwi pozwalające ocenić stężenie cholesterolu całkowitego, LDL, HDL i trójglicerydów. Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne zaleca to badanie osobom obciążonym:

  • chorobą sercowo-naczyniową,cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym;
  • nadwagą i otyłością, gdy BMI ≥ 30 kg/m² lub obwód talii u mężczyzn > 94 cm, a u kobiet> 80 cm;
  • podejrzeniem przedwczesnych chorób układu sercowo-naczyniowego w rodzinie;
  • przewlekłą chorobą nerek;
  • podejrzeniem dziedzicznej hipercholesterolemii i innych zaburzeń lipidowych w rodzinie;
  • oraz palącym papierosy.

 

Wynik badania krwi powinien ocenić lekarz indywidualnie dla każdego pacjenta.

Profil lipidowy osoby po 40. r. ż. mogą bezpłatnie wykonać w ramach programu pilotażowego Profilaktyka 40 PLUS.

  

Źródło: Zespół Profilaktyki Zdrowotnej

 

 

Załączniki:
PlikOpisRozmiar
Pobierz plik (Środa z profilaktyką - Profilaktyka cholesterolowa.pdf)Środa z profilaktyką - Profilaktyka cholesterolowa.pdf 720 kB